Written by Antoine Robbesom

Tags: Lula | Politics

Lula-Twee en het onderwijs in Brazilië 2007-2010
Lula is herkozen als president. Wat zijn de plannen van zijn regering in 2007-2010?

Onderwijs is de hoeksteen van de moderne samenleving. Zonder onderwijs is de kans op een goede baan, een goed bestaan zeer klein. Anderzijds, zonder een goede structuur in de samenleving is het onderwijs niet de springplank naar een beter bestaan...

Voorstellen van zijn partij ten aanzien van onderwijs.

Onderwijs is de hoeksteen van de moderne samenleving. Zonder onderwijs is de kans op een goede baan, een goed bestaan zeer klein. Anderzijds, zonder een goede structuur in de samenleving is het onderwijs niet de springplank naar een beter bestaan. De regering-Lula onderkent deze statement en zegt hieraan hard te werken. Wat zijn zij van plan de komende vier jaar?

Basiseducatie

De basiseducatie bestaat uit 1) educação infantil (zeg maar peuter- en kleuteronderwijs): crèche van nul tot vier jaar en pre-school van vier tot zes/ zeven jaar; 2) ensino fundamental (basisonderwijs): van zes/ zeven tot vijftien jaar; 3) ensino mèdio (middelbaar onderwijs) van vijftien tot achttien jaar. Educação infantil huist bijna twintig procent van de kinderen, 97 procent van de kinderen van 7 tot 14 jaar volgt basisonderwijs en veertig procent het middelbaar onderwijs.

Ongelijk

Afgelopen week werd een vergelijking gemaakt met de overheidsuitgaven voor basisonderwijs en universitair onderwijs. Een aardige gelijke verdeling, zo op het oog. Beide sectoren ontvangen ruim zeven miljard reais, zo’n drie miljard euro. Maar… er zijn veel meer basisschoolscholieren dan universitaire studenten. Per scholier bedraagt de overheidsbijdrage slechts een fractie meer dan 200 reais (75 euro!!) tegenover de ruim tienduizend reais (4000 euro!!) per student. Zelfs zwakke rekenaars zien snel in dat tussen deze twee sectoren een behoorlijke scheefgroei is. De tienduizend reais voor een universitaire zetel is ongeveer gelijk aan de uitgave die in een Westers land wordt gedaan, maar voor een basisscholier… 75 euro per kind, inclusief de gebouwen, de salarissen van de leerkrachten, leermateriaal, maaltijden op school. Het lijkt bitter weinig.

Alarmbellen

Niet voor niets tonen nieuwsprogramma’s schrijnende voorbeelden van vervallen schoolgebouwen, verspreid door Brazilië, waar leerlingen regenvrij krijgen als een hoosbui de klaslokalen heeft veranderd in een binnenzwembad. Gebouwen met forse achterstand in onderhoud, met verouderd en vervallen meubilair, laat staan de kwaliteit van het onderwijsmateriaal. Ook de leerkrachten klagen steen en been. Terecht, gezien hun karig salaris. Maar zij vormen wel de hoeksteen van de toekomstige Braziliaanse samenleving, zij leiden de kinderen op, die spoedig in alle beroepssectoren komen te werken. Alarmbellen rinkelen.

Beterschap

De regering-Lula hoort deze bellen, en belooft beterschap. Geld wordt gereserveerd en uitgegeven voor het opknappen van de vervallen schoolgebouwen, beloften worden gedaan om de salarissen van de leerkrachten op te krikken naar een meer acceptabel niveau. Een van de prioriteiten – en speerpunten – van het onderwijsbeleid is het bestrijden van het analfabetisme en het aanbieden van onderwijs aan ALLE kinderen. Om kinderen in de favelas ook in de schoolbanken te krijgen, is de Bolsa Família ingesteld. Een financiële tegemoetkoming van de overheid voor de familie, voor elk kind dat daadwerkelijk op school is.

Leerkrachten

Voor het geven van goed onderwijs zijn goede leerkrachten nodig. Momenteel zijn veel leerkrachten werkzaam die niet aan alle kwaliteitseisen voldoen. Derhalve wordt aandacht besteed aan een verbeterde opleiding en kwalificatiesysteem voor de leerkrachten.

Minderheden

Ook indianen lijken meer aandacht te krijgen van de regering. Er zijn meer dan 200 stammen die in totaal meer dan 190 verschillende talen spreken. Er is een voornemen om onderwijs in meerdere talen te bevorderen voor de indianen, om hen uit het sociaal isolement te krijgen. Onderwijs in de Portugese en in de eigen indiaanse taal of talen. Er komt ook meer aandacht voor de blinde kinderen, onderwijs in braille is in ontwikkeling. En meer aandacht voor kinderen van Afrikaanse afkomst, die meer mogelijkheden moeten krijgen in onderwijs over hun cultuur.

Meertalig

Een ander interessant plan is de introductie en uitbreiding van meertaligheid op de middelbare scholen. Momenteel kent de gemiddelde scholier slechts Portugees; een handjevol wat Spaans en een gelukkige weet ook wel een mondvol Engels. En daar blijft het bij. De regering wil binnen vijf jaar het Spaans als tweede taal op alle middelbare scholen invoeren. Er wordt niet gesproken of de leerkrachten worden opgeleid in het onderwijzen van Spaans…

Computers

Computers zijn niet meer weg te denken uit het onderwijs. Een plan van de regering is in ontwikkeling om elke basisschool met meer dan honderd leerlingen, en alle middelbare scholen, aan te sluiten op breedbandinternet. Plattelandskinderen krijgen meer mogelijkheden tot het volgen van onderwijs. Het is de bedoeling dat ieder kind onderwijs volgt en geletterd wordt.

Analfabeet

Meer dan zestig miljoen Brazilianen van 15 jaar en ouder heeft de basisschool niet afgemaakt. Een kwart onder hen mag tot analfabeet worden gerekend. Een aantal van veertien miljoen. Er bestaan reeds projecten om hen de basis bij te brengen van het lezen. Meer dan zeven miljoen krijgen nu onderricht in het lezen. Onder hen ook gevangenen, die voordien verstoken bleven van nagenoeg alle rechten, inclusief onderwijs. Volgens de statistieken van de VN is elf procent van de volwassenen, en 3 procent van de jeugd analfabeet (2004).

Hoger onderwijs

Hoger onderwijs krijgt ook meer aandacht. In de afgelopen vier jaar werden tientallen technische scholen en scholen voor hoger beroepsonderwijs opgericht, alsmede de eerste Braziliaanse technische universiteit. Er bestaan plannen om meer dergelijke instituten op te richten. Daarnaast zijn nieuwe universiteiten opgericht. Voor studenten met geringe financiële draagdracht bestaat een plan voor geldelijke ondersteuning van deze groep van ongeveer 400 duizend jongeren. Meer aandacht voor verdere vorming na het behalen van het universitaire diploma. Relaties met buitenlandse universiteiten moeten worden geïntensiveerd, met name met universiteiten in opkomende landen als China, Rusland en India.

Veel werk…

Kortom, veel werk aan de winkel op het gebied van onderwijs. Er zit beweging in, maar er moet ontzettend veel veranderen voordat Brazilië een volwaardig onderwijssysteem heeft dat zich kan meten met de westerse wereld. Een van de afwezige elementen is het aanbieden van meerdere talen in het middelbaar onderwijs, waaronder het Engels. Spaans wordt nu wel genoemd als een tweede taal, die wordt ingevoerd, maar Engels ontbreekt helaas. De toekomstige Braziliaanse werkenden kunnen dan eindelijk eens hun Spaanstalige buren verstaan, maar begrijpen de Engelstalige wereldburen (nog) niet. Op de universiteit lopen nog talloze studenten rond zonder basiskennis van het Engels. Zij zijn desperaat Engels te leren, en moeten dure cursussen bekostigen om aan de minimumeisen van een masters- of een doctorale opleiding te voldoen.